W jaki sposób tłumacze ustalają cenę za przetłumaczony tekst?

Ceny za stronę tłumaczenia poświadczonego i zwykłego są bardzo różne. Klient chcący dowiedzieć się, jaka będzie ostateczna cena za dany tekst, może czasem czuć się trochę zdezorientowany, przeglądając różne oferty i dziwi się bardzo, że np. kazano mu zapłacić za pięć stron, a on dał do tłumaczenia dwie. Taka sytuacja bierze się z tego, że strona „tłumaczeniowa”, czyli rozliczeniowa, to nie to samo, co strona rzeczywista. Tak naprawdę żaden tłumacz nie pobiera wynagrodzenia za stronę rzeczywistą, tylko za ilość znaków na danej stronie. Strona tłumaczeniowa w przypadku tłumaczenia poświadczonego, potocznie zwanego przysięgłym, zawiera 1125 znaków ze spacjami w edytorze Word. Ta ilość znaków wynika z Rozporządzenia ministra sprawiedliwości z dnia 24 stycznia 2005 roku w sprawie wynagrodzenia za czynności tłumacza przysięgłego. Tłumaczenia zwykłe mają zazwyczaj 1500 lub 1600 znaków ze spacjami, taka ilość jest ogólnie stosowana na rynku.

Powyższy sposób obliczania objętości strony tłumaczeniowej jest sprawiedliwy zarówno dla tłumacza jak i dla klienta. W rzeczywistości jest tak, że strona stronie nierówna. Wyobraźmy sobie, że mamy stronę napisaną dużą czcionką z dużym odstępem między wierszami oraz stronę gęsto zapisaną drobnym maczkiem. Wszystko mieści się na jednej stronie. Przetłumaczenie tej pierwszej trwa bardzo krótko, a tej drugiej kilka godzin. Czy więc powinny obie mieć taką samą cenę? Oczywiście, że nie. Pierwszy tekst będzie obejmował np. jedną stronę tłumaczeniową, a drugi może mieć cztery strony tłumaczeniowe, chociaż mieści się na jednej stronie rzeczywistej. Dlatego też pobieranie wynagrodzenia na podstawie ilości znaków jest sprawiedliwe, bo płacimy za faktyczną objętość tekstu. Zazwyczaj prawie każdy tłumacz oblicza swoje wygrodzenie na podstawie ilości znaków. Wyjątek stanowią tutaj dokumenty standardowe i powtarzalne, takie jak dokumenty samochodowe, dokumenty stanu cywilnego, dyplomy i świadectwa, które często są sprzedawane w cenach stałych niezależnie od ilości znaków. Tłumacze nie mogą zastosować cen stałych bez uwzględnienia ilości znaków w przypadku organów wymiaru sprawiedliwości i administracji publicznej, gdyż tłumacząc dla tych instytucji muszą stosować wymienione powyżej rozporządzenie ministra sprawiedliwości i naliczać wynagrodzenie na podstawie wymienionych w nim stawek.

Jeśli chodzi o tłumaczenia zwykłe, nie ma żadnych regulacji ustawowych i tłumacze mogą dowolnie ustalać ilość znaków strony rozliczeniowej i wysokość stawek. Jeszcze niedawno strony rozliczeniowe tłumaczenia zwykłego miały 1800 znaków ze spacjami. Konkurencja na rynku spowodowała, że ceny uległy obniżeniu, ale tylko pozornie, bo jednocześnie zmniejszyła się objętość strony rozliczeniowej. W efekcie tłumaczone teksty nie są o wiele tańsze, a może się zdarzyć, że są nawet droższe. Ostateczna cena zależy od sposobu liczenia objętości stron i czasem usługa o niższej cenie może się ostatecznie okazać droższa od usługi o wyższej cenie. Trzeba dokładnie czytać, w jaki sposób tłumacz wycenia przetłumaczone teksty i to, co jest napisane drobnym drukiem.

Należy jeszcze zwrócić uwagę na fakt, że każda zaczęta strona tłumaczenia poświadczonego jest liczona jako cała. To także wynika z rozporządzenia ministra sprawiedliwości. Więc jak podzielimy 1500 znaków ze spacjami przez 1125 to wyjdzie 1,33, a więc druga strona jest zaczęta i tekst ma dwie strony. Istotne jest także, czy tłumacz wlicza do ilości znaków formułę poświadczającą tłumaczenie. Jeśli wlicza, to takiemu tłumaczowi często wychodzi o jedną stronę więcej niż tłumaczowi, który tego nie robi, bo traktuje ją jako element stały, a nie tłumaczony tekst. Niektórzy tłumacze podają niskie ceny za stronę tłumaczeniową, ale doliczają tę formułę i w efekcie pobierają wyższe wynagrodzenie od tłumaczy, którzy nie wliczają formuły poświadczającej do tekstu tłumaczenia, ale mają wyższe stawki za stronę tłumaczeniową. Zlecając tłumaczenie należy się pytać, czy tłumacz lub biuro tłumaczeń zaliczają do objętości tłumaczenia formułę poświadczającą tłumaczenie. W przypadku tłumaczeń zwykłych także każda następna strona jest także traktowana jako cała lub zaokrąglana do połowy.

Ponadto cena tłumaczenia uzależniona też od tego, czy objętość tekstu liczymy na postawie tekstu polskiego czy tekstu w języku obcym. W przypadku tłumaczeń poświadczonych objętość tekstu liczy się zazwyczaj na podstawie tekstu w języku obcym. Jeśli tłumaczymy tekst z języka polskiego na niemiecki, to w tekście niemieckim zawsze wyjdzie więcej znaków ze spacjami niż w tekście polskim, ponieważ w tekście niemieckim są dłuższe wyrazy. Jeśli tłumaczymy polski na angielski, to w tekście angielskim może wyjść trochę mniej znaków ze spacjami.

Objętość tekstu docelowego ulega zwiększeniu także z innych powodów. Tłumacz przysięgły musi przetłumaczyć wszystkie pieczątki, rozwijać i wyjaśniać skróty, dodawać przypisy i wyjaśnienia, jeśli tekst jest na przykład nieczytelny, czy został napisany ręcznie. W tłumaczeniu poświadczonym nie wolno kopiować elementów graficznych, takich jak herby czy godła, więc trzeba dodać wzmiankę, że znajdują się w tekście.

Oprócz tego tłumacze podwyższają stawki wyjściowe, jeśli dokumenty zawierają terminologię i frazeologię specjalistyczną, są sporządzone pismem ręcznym trudnym do odczytania bądź pismem gotyckim, mają trudny do odtworzenia układ graficzny, są uszkodzone, zniszczone i mają złą jakość.

Dokonując kalkulacji ceny ostatecznej należy uwzględnić wszystkie opisane powyżej czynniki wpływające na cenę tłumaczenia.

Warto zapytać tłumacza o to, czy podaje już cenę ostateczną, czy tylko orientacyjną, a ostateczną poda po wykonaniu pracy, bo przy odbiorze tłumaczenia możemy się bardzo zdziwić i mieć wrażenie, że tłumacz potraktował nas nieuczciwie, a on wykonał wszystko, jak należy.

Podsumowując, można powiedzieć, że cena tłumaczenia zależy od ilości znaków przetłumaczonego tekstu, na którą mają wpływ następujące czynniki:

– ilość znaków strony tłumaczeniowej (rozliczeniowej)

– wliczanie formuły poświadczającej tłumaczenie do ilości znaków tłumaczenia (formuła ta może zwiększyć objętość danego tekstu o jedną stronę)

– długość wyrazów w języku obcym

– stosowanie przypisów

– rozwijanie skrótów

– opis pieczątek

– stopień trudność tekstu (tekst zwykły, specjalistyczny)

– jakość tekstu (tekst dobrej jakości, tekst uszkodzony, zniszczony)

– czytelność (tekst o dobrej czytelności, tekst bardzo słabo czytelny)

– sposób sporządzenia tekstu (tekst napisany maszynowo, tekst napisany ręcznie)

Zlecając tłumaczenie należy dostarczyć tłumaczowi dokument do wglądu, aby mógł dokładnie dokonać dokładnej wyceny i ustalić cenę ostateczną.