Dlaczego warto rozwijać sprawności receptywne w nauce języka obcego?

Podział sprawności językowych

Sprawności językowe dzielimy na dwie podstawowe grupy:

• sprawności receptywne – słuchanie i czytanie,

• sprawności produktywne – mówienie i pisanie.

Podczas nauki języków obcych najczęściej skupiamy się przede wszystkim na mówieniu. Wiele osób chce jak najszybciej zacząć mówić w języku obcym i traktuje to jako główny cel nauki.

Pozostałe sprawności językowe bywają jednak często zaniedbywane lub ćwiczone znacznie rzadziej.

Jest zrozumiałe, że każdy chce szybko nauczyć się mówić. Warto jednak pamiętać, że samo mówienie nie wystarczy, aby dobrze opanować język obcy. Aby mówić poprawnie i swobodnie, trzeba przede wszystkim dużo słuchać i czytać w języku obcym.

Dlaczego warto ćwiczyć rozumienie ze słuchu?

Ucząc się języka obcego, warto zastanowić się, w jaki sposób człowiek uczy się swojego języka ojczystego i co wpływa na rozwój mowy.

Zanim dziecko zacznie mówić, poznaje język głównie poprzez kanał słuchowy. Już w łonie matki słyszy jej głos – brzmienie głosek, rytm wypowiedzi, melodię języka i akcent.

W wieku około sześciu miesięcy zaczyna gaworzyć, czyli naśladować dźwięki, które słyszy. Około pierwszego roku życia wypowiada pierwsze pojedyncze słowa, a w wieku dwóch lat zaczyna budować proste zdania. W kolejnych latach jego mowa rozwija się coraz bardziej.

Nie ulega więc wątpliwości, że słuchanie odgrywa w tym procesie bardzo ważną rolę.

Komunikacja składa się z dwóch ściśle powiązanych elementów – słuchania i mówienia. Dlatego obie te sprawności powinny być ćwiczone równocześnie.

Dobrym przykładem jest sytuacja osób niesłyszących lub słabosłyszących. Bardzo trudno jest zrozumieć ich mowę, ponieważ mają ograniczony kontakt z dźwiękami języka. Dzieci z problemami ze słuchem uczą się mówić znacznie wolniej i często dysponują mniejszym zasobem słownictwa.

Podobnie może być w nauce języka obcego. Jeśli pominiemy ćwiczenie rozumienia ze słuchu, nauka stanie się wolna i mozolna. Będzie przypominać naukę języka martwego, który jest znacznie trudniejszy do opanowania niż język używany na co dzień.

Z mojego doświadczenia wynika, że najpierw muszę usłyszeć brzmienie języka, aby móc go łatwiej przyswoić. Kiedy język brzmi naturalnie, znacznie łatwiej jest go zapamiętać i używać.

Bez słuchania trudno jest mówić poprawnie. Słuchanie przyspiesza rozwój mówienia, ułatwia zapamiętywanie i pozwala lepiej zrozumieć wypowiedzi innych ludzi.

Jest to szczególnie ważne podczas pobytu za granicą. Aby się porozumieć, musimy najpierw zrozumieć, co mówią do nas inni.

Dlaczego warto czytać w języku obcym?

Drugą ważną sprawnością receptywną jest czytanie. Także ono przynosi wiele korzyści w nauce języka obcego.

Podczas czytania:

• poszerzamy zasób słownictwa,

• poznajemy konteksty użycia różnych słów,

• utrwalamy struktury gramatyczne,

• uczymy się poprawnej pisowni.

Czytanie rozwija również wyobraźnię, logiczne myślenie, pamięć oraz koncentrację.

Gdy czytamy tekst w języku obcym, wyobrażamy sobie opisywane wydarzenia, angażujemy emocje i zastanawiamy się nad treścią. Jeśli czegoś nie rozumiemy, wracamy do fragmentu tekstu i próbujemy zrozumieć jego sens.

Dzięki temu uczymy się myśleć w języku obcym, co jest bardzo ważne, aby zacząć w nim swobodnie mówić.

Czytanie pomaga także rozwijać umiejętność pisania. Im więcej czytamy, tym łatwiej jest nam formułować własne wypowiedzi w języku obcym.

Warto jednak zaczynać od prostszych tekstów, dostosowanych do naszego poziomu znajomości języka. Na początku może to być trudne, ale z czasem nasze umiejętności będą się stopniowo rozwijać.

W pewnym momencie zauważymy, że możemy czytać coraz bardziej wymagające teksty, aż w końcu będziemy w stanie swobodnie sięgać po książki w języku obcym.

Podsumowanie

Jeśli chcemy rozwijać sprawności produktywne, czyli umiejętność mówienia i pisania w języku obcym, nie powinniśmy zaniedbywać sprawności receptywnych.

Słuchanie i czytanie są fundamentem komunikacji językowej. To właśnie dzięki nim budujemy zasób słownictwa, poznajemy struktury językowe i uczymy się naturalnego użycia języka.

Regularne ćwiczenie tych dwóch sprawności sprawia, że mówienie i pisanie stają się znacznie łatwiejsze.